Søk i denne bloggen

mandag 19. februar 2024

3 x Penguin Little Black Classics | Cavafy, Dostoyevsky og Flaubert


#43 Remember, Body... er greske dikt som er skrevet over ein periode på 36 år, mellom 1897 og 1933. Constantinos P. Cavafy var ein gresk poet som i denne diktsamlinga skreiv om nostalgia og begjær på ein meget smakfull måte.

#44 The Meek One er ein kort historie frå russeren Fyodor Dostoyevsky. Historien er basert på ein nyhetssak frå St. Petersburg og handler om ein mann som langsomt driver si kone til sjølvmord. Eg tenker det er flaks eg veit at Dostoyevsky står bak romaner som Crime and Punishment og The Brothers Karamazov for The Meek One var ikkje ein høydare.

#45 A Simple Heart er den franske forfatteren Gustave Flauberts mest kjente korte verk. Historien fortel om livet til ei hushjelp og papegøyen hennar. Det var ingen høydare og eg satser på at Flauberts roman Madame Bovary er fleire hakk betre.


XOXO

| Forfattere: C.P. Cavafy, Fyodor Dostoyevsky og Gustave Flaubert | Utgitt: 1933, 1876, 1877 | Format: Hefta, ca 50 sider | Forlag: Penguin Classics |

søndag 18. februar 2024

Stemmens kontinent #24 | "Minne om ei underlig bevertning" av Elena Sjvarts

Elena Sjvarts (1948-2010) var ein russisk poet. Ho vart fødd og budde heile livet i Leningrad der hennar første dikt vart publisert i universitetsavisa i Estland i 1973. I Russland vart ho først publisert eit tiår seinare. Ho publiserte ei rekke diktsamlingar mellom 1985 og 2007.

Minne om ei underlig bevertning er gjendikta til nynorsk av Jo Eggen, og består av 18 dikt frå ulike tidsepoker i Sjvarts diktning. I etterordet skriver Eggen: "Elena Sjvarts's poesiverd myldrar av referansar til andre område, alt frå teater og musikk til arkitektur, historie, botanikk, filosofi og sjølvsagt litteratur, poesi. Ho er lærd på ein eigensindig, omskapande måte i slekt med Georg Johannesens. Ho meistrar eit uvanlig breitt spekter av poetiske verkemiddel og gjør akkurat som ho vil med dei, rimar, lar vere å rime, balanserer dristig mellom orden og kaos. Det er ikkje lett å yte henne rettferd som gjendiktar. Eg får kjensla av å gå i lære hos ein som kan alt."

Eit par smakebeter:

Heggen og Thomas Mann

Regnskurene gikk laus på våren. Lugga ut
kronblad i trea, heiv dei i sølepytten,
der skin dei i sin tynne drøm, forhutla,
i vinden reiser heggen opprørsfana
ein harmdirrande hær av silkepudlar.
Skamklipt er våren,
skandalisert er våren,
halsen kremtar sårt av toreskyer,
mørkeblå.
Heggen er eit Trolldomsfjell -
ein tæringssjuk germanar bur der inne,
og desse bitre blomane som skjelv
er det lagnadshektisk flekka kinnet.

Monstret

Eg er ein by, eit torg, ein marknad,
og alléar der aristoteliske
andar kan vandre i fred,
og eit engleteater, ein park.
Eg er ein by, ein ørliten by
i det store Riket. Ei øy
i grøne vinmarkhav.
Men kvifor slår dei på tromme?
Fienden står rundt oss alt!

XOXO

| Utgitt: 2007 | Format: Hefta, 60 sider | Forlag: Cappelen Damm |

I gjendiktningsserien Stemmens kontinent frå Cappelen Damm er det kun kvinnelege lyrikere som har fått plass. Beathe gjorde meg merksam på denne serien rundt jul og eg heiv meg på idéen om å lese alle 25 bøkene. Serien består av internasjonale poeter frå heile verda, og det var kun ei av dei som eg var kjent med frå før. Forfatteren bak The Bell Jar, Sylvia Plath, er representert og bidraget hennar, Tre kvinner, har eg lest tidlegare utan å bli merksam på at Stemmens kontinent var ein serie.

Eg leser lite lyrikk i utgangspunktet, men liker idéen om at det kun er kvinner representert og at det er frå heile verda. Det er den norske lyrikeren Hanne Bramness som er initiativtaker, redaktør og i enkelte tilfelle gjendikter. Eg ser fram til å bli betre kjent med alle 25 bidraga. Beathes progresjon med serien kan følges HER (ekstern lenke).

lørdag 10. februar 2024

Stemmens kontinent #23 | "Å koma tilbake frå fienden" av Joy Harjo

Joy Harjo (f. 1951) er ein amerikansk poet, musiker, dramatiker og forfatter. Ho var den 23. United States Poet Laureate, og den første Native American til å ha den tittelen. Joy Harjo er ei aktiv dame som skriver, underviser på fleire universitet og lager og turnerer med musikken sin. Ho har publisert ti diktsamlinger og tre bøker for barn og mottatt ei rekke priser.

Å koma tilbake frå fienden er gjendikta til nynorsk av Lars Amund Vaage. Samlinga består av 17 lengre dikt. Det er mykje av Joy Harjo i dikta, blant anna hennar identitet som Muscogee-indianar. I etterordet skriver Vaage: "Det er trugande avgrunnar i diktinga hennar. Avgrunnen er både den tragiske historia til den nordamerikanske urbefolkinga og hennar eiga eksistensielle redsle. Men det historiske og personlege heng saman på ein særskild måte hos Harjo. Det er som om den tragiske lagnaden til folket hennar alltid ligg under i dikta, i kvar strofe, kvart ord."

Eit par smakebeter:

Kall det frykt

Det finst ein kant der skuggane
og beina til somme av oss går
baklengs.
Snakkar baklengs. Det finst ein kant.
Kall det eit hav av frykt for mørkret. Eller
sei det med andre songar. Under ribbeina
er hjarto våre blodige stjerner. Lys opp
lys opp, og hestar som galopperer bort
følgjer bogane til ribbeina.

Staden der musikaren blei ein bjørn

Sjelene våre hermar etter lysa i Mjølkevegen. Me har alltid
visst kor me skulle
for å bli oss sjølve igjen i den menneskelege komedien.

Det er eit korleis som forvirrar oss. Ein saksofon kan gjera
alt vanskeleg.

XOXO

| Utgitt: 2006 | Format: Hefta, 61 sider | Forlag: Cappelen Damm | 

I gjendiktningsserien Stemmens kontinent frå Cappelen Damm er det kun kvinnelege lyrikere som har fått plass. Beathe gjorde meg merksam på denne serien rundt jul og eg heiv meg på idéen om å lese alle 25 bøkene. Serien består av internasjonale poeter frå heile verda, og det var kun ei av dei som eg var kjent med frå før. Forfatteren bak The Bell Jar, Sylvia Plath, er representert og bidraget hennar, Tre kvinner, har eg lest tidlegare utan å bli merksam på at Stemmens kontinent var ein serie.

Eg leser lite lyrikk i utgangspunktet, men liker idéen om at det kun er kvinner representert og at det er frå heile verda. Det er den norske lyrikeren Hanne Bramness som er initiativtaker, redaktør og i enkelte tilfelle gjendikter. Eg ser fram til å bli betre kjent med alle 25 bidraga. Beathes progresjon med serien kan følges HER (ekstern lenke).

søndag 4. februar 2024

3 x Penguin Little Black Classics | Leskov, Balzac og Gilman


#40 The Steel Flea er ein satirisk historie frå ein av Russlands komiske genier. Det er interessant å lese russiske klassikere etter fleire britiske då stilen er annleis og forholdet Russland har med Vesten blir synleg. Om det blir meir Nikolay Leskov er usikkert, men nå veit eg at denne russeren og skreiv bøker.

#41 The Atheist's Mass er to historier frå den franske forfatteren Honoré de Balzac. The Atheist's Mass handler om troen på det som er større enn oss, medan The Conscript handler om familierelasjoner under den franske revolusjon. Eg har tidlegare lest romanen Père Goriot og syns det er interessant med andre nyanser frå Balzac.

#42 The Yellow Wall-Paper er ein kort klassiker og figurerer på lista 1001 bøker. Det er ein delvis biografisk feministisk historie om å vera innesperra på grunn av det mannen definerer som galskap. Dessverre var dette ein metode fleire viktorianske kvinner vart behandla med, og måtte bare godta. Boka inneheld og historiene The Rocking-Chair og Old Water og begge er like sterke som tittelhistorien. Anbefales!

 
XOXO

| Forfattere: Nikolay Leskov, Honoré de Balzac og Charlotte Perkins Gilman | Utgitt: 1881, 1836, 1831, 1892, 1893, 1911 | Format: Hefta, ca 50 sider | Forlag: Penguin Classics |

fredag 2. februar 2024

Stemmens kontinent #22 | "Erobringer" av Kajal Ahmad

Kajal Ahmad (f. 1967) er ein kurdisk journalist, poet og sakprosaforfatter. Ahmad har publisert sju samlinger med lyrikk, og to sakprosabøker. Sistnemnte handler om kvinnenes situasjon, og om identitet og globalisering.

Erobringer består av dikt frå tre ulike samlinger, og er gjendikta av Hawdam Salih Jaf og Inger Østenstad. 21 små og lengre dikt og mange handler om frihet. Frihet som må erobres med handling. Før 1991 var det litterær sensur i irakisk Kurdistan. Då den forsvant kunne Kajal Ahmad få sine dikt utgitt. Då vart og fleire forlag, tidsskrifter og aviser etablert og ein friare offentlighet rundt dikt og litteratur.

Eit par smakebeter:

Erobringer (utdrag)

Hans sverd er av vind
og hans skjold er av ild
hans skikkelse er av stein
og hans sjel er av vann

Troløs snø (utdrag)

Hvilken krig kom inn i mitt dikts linjer
og hvilken fred fløy på dets himmel
da bønneropte jeg en grytidlig morgen
jeg er for troløs snø
jeg er for troløs sol
fordi jeg vet at snø er fred

XOXO

| Utgitt: 2005 | Format: Hefta, 72 sider | Forlag: Cappelen Damm |

I gjendiktningsserien Stemmens kontinent frå Cappelen Damm er det kun kvinnelege lyrikere som har fått plass. Beathe gjorde meg merksam på denne serien rundt jul og eg heiv meg på idéen om å lese alle 25 bøkene. Serien består av internasjonale poeter frå heile verda, og det var kun ei av dei som eg var kjent med frå før. Forfatteren bak The Bell Jar, Sylvia Plath, er representert og bidraget hennar, Tre kvinner, har eg lest tidlegare utan å bli merksam på at Stemmens kontinent var ein serie.

Eg leser lite lyrikk i utgangspunktet, men liker idéen om at det kun er kvinner representert og at det er frå heile verda. Det er den norske lyrikeren Hanne Bramness som er initiativtaker, redaktør og i enkelte tilfelle gjendikter. Eg ser fram til å bli betre kjent med alle 25 bidraga. Beathes progresjon med serien kan følges HER (ekstern lenke).

torsdag 1. februar 2024

Stemmens kontinent #21 | "Blå, klar" av Julia de Burgos

Julia de Burgos (1914-1953) var ein puertorikansk poet. I tillegg var ho borgerrettighetsaktivist og generalsekretær for ei kvinneforening i Puerto Rico. Ifølge baksideteksten kom de Burgos frå ingenting, frå dei forakta "jibaros". Sistnemnte var bønder som forvalta jorda på ein tradisjonell måte. de Burgos var eldst av tretten søsken, og seks av hennar yngre søsken døde av feilernæring. Julia de Burgos var skarp og mottok stipendiater til universitetet. I 1953 forsvant ho utan å gi beskjed kor ho skulle. Ei veke seinare døde ho på sjukehus i Spanish Harlem, men utan identifikasjon vart ho begravd på fattigkirkegården. Dette vart seinare endra då venner og familie rekvirerte hennar levninger og begravde ho i Puerto Rico.

Blå, klar er gjendikta av Inger Elisabeth Hansen, og består av fire deler med 30 dikt. Julia de Burgos utga kun to tynne diktsamlinger medan ho levde, i 1938 og 1939, men ifølge Inger Elisabeth Hansen: "den mest berømte poeten fra Puerto Rico."

Eit par smakebeter:

Begynnelse på et dikt uten ord (utdrag)

I himmelrommet kan livene våre slå seg sammen
flyktet fra seg selv!
Så lette er vi blitt
at vindenes vognmann utsetter nedturen!

Se, over oss er minnet om en søvn,
og lenger opp den spinkle pusten fra en lilje,
se hvordan små fotspor av luft pipler ut
av den siste parfymen fra den tømte rosen.

Himmelen har kledd seg i sitt antrekk av horisonter (utdrag)

Himmelen har kledd seg i sitt antrekk av horisonter
for ekkoet ditt er du.
Du drar over høye fjell og skyver fraværet mitt fra deg,
med sko av smil og av kortvarige fugler,
uvitende om uvær,
ukjent med klager og tunge skumringer,
unnsluppet, fortapt,
for du er ikke du.

XOXO

| Utgitt: 2005 | Format: Hefta, 75 sider | Forlag: Cappelen Damm |

I gjendiktningsserien Stemmens kontinent frå Cappelen Damm er det kun kvinnelege lyrikere som har fått plass. Beathe gjorde meg merksam på denne serien rundt jul og eg heiv meg på idéen om å lese alle 25 bøkene. Serien består av internasjonale poeter frå heile verda, og det var kun ei av dei som eg var kjent med frå før. Forfatteren bak The Bell Jar, Sylvia Plath, er representert og bidraget hennar, Tre kvinner, har eg lest tidlegare utan å bli merksam på at Stemmens kontinent var ein serie.

Eg leser lite lyrikk i utgangspunktet, men liker idéen om at det kun er kvinner representert og at det er frå heile verda. Det er den norske lyrikeren Hanne Bramness som er initiativtaker, redaktør og i enkelte tilfelle gjendikter. Eg ser fram til å bli betre kjent med alle 25 bidraga. Beathes progresjon med serien kan følges HER (ekstern lenke).

onsdag 31. januar 2024

Månadsoppteljing #104 | Januar i bøker

Januar var: Min vesle del av denne verda får sjelden snø til jul, men i januar ramla det ner. Den eine dagen var det gule marker, neste dag var det snøkvitt. Ungane har fått kjenne på gleda ved aking, snømann og snøballkrig, og bakdelen med kalde tær og fingre. Biblioteket mitt har endeleg opna i nye midlertidige lokaler, og det var til glede for meg som oppriktig har sakna biblioteket.

I januar har eg lest: Som alltid litt av alt, men eg har nå fullført alt som Store norske leksikon definerer som Jon Fosses romaner og forteljingar. Eg har lånt dei første skodespela av same forfattar, og gler meg til å lese og etterpå lytte til framføringa via NRK TV.

* Jon Fosse: Melancholia I-II (papir frå biblioteket)
* Maria Edgeworth: Castle Rackrent (papir frå hylla) 1001 OTS
* Jon Fosse: Eldre kortare prosa (papir frå biblioteket)
* Jon Fosse: Det er Ales (papir frå biblioteket)
* Jon Fosse: Levande stein (digitalt frå Allbok)
* Henrik Ibsen: Vildanden (papir frå hylla) OTS
* Tsitsi Dangarembga: Svart og kvinne (papir frå biblioteket)
* Henrik Ibsen: Kjæmpehøien (digitalt frå UiO)
* Ia Genberg: Detaljene (papir frå biblioteket)
* Oda Malmin: Steinauge (papir frå biblioteket)
* Oda Malmin: Skinliv (papir frå biblioteket)
* Adania Shibli: En liten detalj (papir frå biblioteket)
* Brigitte Oleschinski: Your passport is not guilty (papir frå biblioteket)
* Henrik Ibsen: Brand (papir frå hylla) OTS
* George Orwell: 1984 (papir frå hylla) 1001 OTS
* Nguyễn Phan Quế Mai: Fjellene synger (papir frå biblioteket)

I januar fullførte eg ikkje og fortsetjer med:

* Kaja Gjersem Nygaard: Et mørkere vann (papir frå biblioteket)

I januar har eg kjøpt: Eg har aldri eit uttalt mål om kjøpestopp, men det hadde jo vore fint ein gong iblant. Bøkene eg har kjøpt i januar er brukte og det er ein fin tanke.

Boksal på Sandnes bibliotek:

* James Joyce: Ulysses 1001
* Sigrid Combüchen: Byron

Brukte bøker frå Løvås bruktbu:

* Jennifer Egan: Bølle på døra 1001
* Arne Garborg: Haugtussa
* Arthur Golden: Memoirs of a Geisha 1001
* Henrik Ibsen: John Gabriel Borkman
* Thomas Pynchon: Mason & Dixon 1001
* Patti Smith: Just kids 

I februar skal eg: I slutten av månaden skal eg til Oslo og sjå Anna Karenina på Centralteateret. Små gleder i livet!

XOXO