Siri Hustvedt describes the concept of the "dance around the self" as the intellectual humor, pleasure, and freedom found when viewing a problem through multiple academic disciplines. (Eg spurte Google AI kva Siri Hustvedt sier om setninga "Dance Around the Self")
Siri Hustvedt er ein norskætta amerikansk forfatter. Eg har lest Siri Hustvedt sidan essay-samlinga Livet tanken, blikket (norsk omsetjing 2014) og husker eg satt ved spisebordet til mine foreldre og las denne essay-samlinga. Det var mitt første møte med det digitale bibliotek og mitt første møte med Hustvedt og eg falt. Eg falt for skrivestil, eg falt for temaene, eg bare falt. At ho i tillegg var amerikansk med eit norsk-klingande etternamn var eksotisk i seg sjølv. Seinare las eg dei fleste romanane, eg har sittet på fotballkamp og lest romanen hennar (trur det var Når du ser meg, norsk omsetjing 2012) fordi den var så god og fotballkampen var litt keisam. Det er ikkje alltid eg forstår alt for Siri Hustvedt er eit meget intellektuelt menneske, men noko skal ein vel lære om. Og nokon skal ein lære av.
I dag medan eg satt i kinosalen og såg film skulle eg ønske eg kunne pause filmen, spole tilbake og sjå den om igjen. Og sjå enkelte passasjer om igjen. Og at eg hadde bøkene lett tilgjengelige. Men dei er jo ikkje i kinosalen. Eller på hotellrommet i by'n. Dei er jo heime i bokhylla. Og eg får lyst til å kaste alle leseplaner på båten og lese Siri Hustvedt. Kaste sakprosaseptember og victober overbord og lese Hustvedts romaner om igjen, og alle essay-samlingene for første gong. For fleire av dei har eg kun kjøpt, og ikkje lest.
Men kva handler dokumentaren om kan du spør? Den handler om Siri Hustvedt, hennar oppvekst, hennar skriving, hennar liv med forfattaren Paul Auster. Dokumentaren går føre seg i New York, i Brooklyn der dei bur, i Litchfield, Minnesota der ho og søstrene vaks opp. Me får bli med Siri til Spania for å bli æresdoktor ved eit universitet og til Vardø for å sjå eit museum. Søstrene er med i filmen. Fire søstre som vaks opp med ein akademiker-far som ifølge Siri Hustvedt likte betre jentene då dei var små og høyrte på han enn då dei vart eldre og hadde eigne meiningar (fritt sitat etter min hukommelse).
Eg las nyleg Siri Hustvedts Gjenferd (norsk omsetjing 2026). Ei bok ho begynte å skrive etter Paul Austers død. Og eg kjente igjen mykje frå den boka. Men det å sjå Paul Auster på lerretet, høyre han snakke om at akkurat nå er han litt betre. Legane på sjukehuset kan så mykje. Sitte der og vite at nei, du lever ikkje så fælt mykje lenger. Barnebarnet ditt vart fødd, fem månader seinare døde du. Med alle dine omkring deg. Det er så godt å ikkje vite alt, og spesielt den delen om når ein skal dø.
Eg håper eg får sjansen til å sjå dokumentaren om igjen. På strømming for eksempel. Saman med bøkene til Siri Hustvedt. Eg trur at gjenlesing av bøker er smart. For ved gjenlesing kan ein ha blitt nokon år eldre, med eit breiare tankesett, meir erfaring. Eit eller anna som sier at nå passer den boka betre for deg enn den gjorde då du las den første gong. Eller at ein rett og slett tar seg meir tid med bøkene enn ein gjorde då. Eg leser ikkje færre bøker i dag enn eg gjorde for ti år sidan, men eg leser meir bevisst. Velger meir bevisst ut det eg vil fokusere på.
Dottera til Paul Auster og Siri Hustvedt er sanger og låtskriver. Mot slutten av dokumentaren får me bli med på minnestunda til Paul Auster, og ho synger ein eigenskriven låt til faren. Det rakner nesten for meg, og tårene sitter laust. Det er så sterkt å sjå Sophie Auster synge ein sang ho skreiv i all hast for faren sin.
Viss du får sjansen til å sjå filmen, grip den! Også håper eg at eg får sjansen til å sjå den igjen ein dag. For det er lenge sidan eg har blitt så berørt av ein dokumentarfilm om ein forfattar. Og viss du har lest så langt så hyller eg deg. For dette var litt ein usamanhengande tekst om alt. Og ingenting. Og alt på ein gong.
XOXO
